Jumat ÁNESULY. EZÝ  TARTAR...

/uploads/thumbnail/20170708152642908_small.jpg

«...Ólgenshe kúlesiń!»

  Bir egde kisi jas kelinshekpen tanysypty. Kelinshek ázilqumar, ıýmor men anekdot aıtqandy jaqsy kóredi eken. Al, álgi erkektiń ázil qaljyńǵa ebi joq eken, soǵan kelinshektiń kóńili tolmaı qalyp: «Eń bolmasa, durystap áńgime aıta almaısyń, qolyńnan obshym, ne keledi?»depti. Sonda anaý «fotosýretińdi túsire alam,   portretińdi salyp bere alam!» dese, qyz oǵan da kóńili tolmaı qabaǵyn kergen ǵoı. Sonda jigit: «Ogo-o, meniń taǵy da bir ónerim bar, jaqsylap qytyqtaı alam, ólgenshe kúlesiń!» degen eken.

«Qýyrshaqtardyń shashy uzyn...»

Nemerem bala baqshaǵa baratyn edi. Ulym ony alyp ketýge bala baqshaǵa barsa, ol qýyrshaqtarmen oınap, olardyń shashtaryn qıyp tastap jatyr eken. Ákesi shoshyp ketip: «Botam, nege olardyń shashtaryn qıyp tastap jatyrsyń» dese, nemerem: «Olardyń shashy uzyn bolsa, aqyly qysqa bolady, al, shashtary qysqa bolsa, aqyldary uzyn bolady» dep taǵy bir qýyrshaqtyń shashyn kesip tastapty.

«Júregimen aıtady!»

Bir stýdent «Dostar, búgin bir talantty ánshiniń konserti bolady, soǵan baraıyqshy» depti. Sosyn jastar jınalyp konsertke barady. Zal adamdarǵa lyq toly. Sahna.Mýzyka.Zalda bir tyńdarman: «Daýysty kúsheıtińder» dep aıqaılasa, ekinshisi: «Daýysy estilmeıdi!» dep aıqaılapty. Sonda úshinshisi: «Ol daýyspen aıtpaıdy, júregimen aıtady!» dep aıǵaılapty.

«Bara ber,aqsha máselesin osy áńgimeden keıin sheshem...»

 Meniń bir tanysym aýdandyq kásipkerler odaǵynyń tóraǵasy bolyp isteıtin edi. Sony oıda joqta stolısaǵa jınalysqa shaqyrdy. Jınalystan keıin aýdan bastyǵy Baıqosh odaqtyń eń úlken, eń áıdik bastyǵynyń qabyldaýyna kirgen ǵoı. Áıdik bastyq Oıqas  aldynda otyrǵan aýdannan kelgen Baıqoshqa:  «Jylda senderge aqsha bólinedi, damytqan kásipkerlikteriń qaıda, iskerlikteriń qaıda, bólingen aqsha qaıda. Tipti esep berý degendi bilmeısińder! Adamgershilikteriń qaıda, na to poshlo, álgi moral deıtin be edi, sol moraldaryń qaıda!» dep zirkildep, ursyp  otyr deıdi. Sol kezde aýdannyń kásipkerler odaǵynyń bastyǵy Baıqosh: «Myrza, baseke,  osy másele boıynsha sizge arnaıy , jeke doklad ta daıyndap, alyp kelip edim.  Aıtpaqshy, bizde bir jas sulý  bala kásipkerlik ashyp, jumys istep jatyr edi, sol bala sizben «sóılesem» degesin, osynda alyp kelip edim...

«Ol qaıda, osynda ma?»

«Iá, osy sizdiń qabyldaý bólmeńizde kútip otyr.»

«Onda kirsin.»

Qabyldaý bólmesinde úlken bastyqtyń ruqsatyn kútip otyrǵan álgi «kásipker» qyz bala kirip kelgende , onyń sulýlyǵynan  aýzynyń silekeıi aǵyp, tili salbyrap  qalǵan áıdik bastyq Oıqas  aýdan kásipkerleriniń bastyǵy Baıqoshqa: «Sen bara ber,  anaý aqsha máselesin, osy myna  kásipker balamen áńgimeden keıin sheshem» depti.

«Mynaýyń jańalyq qoı, bar da patent al!..»

Aýylda aıtqyshtar kóp qoı. Olar birin biri  sózben qajap otyrǵandy jaqsy kóredi. Onyń biri Aıdabol, ekinshisi Qaıdabol. Birde Aıdabol Qaıdabolǵa:

-Bıyl sen oqýǵa túsýge barmaı aq qoı- depti.

-E, nege?

-Men joǵary bilimdi bir aıda beretin jańalyq taptym- depti.

-Qalaı?

-Mine, bylaı, mynaý seniń basyń ǵoı?...

-Iá.

-Osy basyńdaǵy mıdyń aqyl qonatyn túınekteri qaı jerde?

-Bilmeıim...

-Bilmeseń, mıyńa aqyl qonatyn eki túınek mynaý eki qulaǵyńnyń túbinde, úshinshisi tóbeńde

-Al?...

-Olaı bolsa, eki aqyl túınegi turǵan jerge 24saǵatqa mýzyka qoıyp qoıasyń, sodan keıin sen búkil álemniń mýzykasyn bilip shyǵasyń, 48 saǵatqa aǵylshyn tilin qoıyp qoıasyń, sodan keıin sen aǵylshynsha sóılep ketesiń, sosyn  96 saǵatqa ádebıet pen tarıh týraly áńgimelerdi qoıyp qoıasyń. Sodan soń bitti, búkil bilimdi bir aıda meńgerip shyǵasyń! Sodan soń men saǵan «Adamǵa qajetti bilimniń bárin meńgergen» degen sertıfıkat beremin!  Basqa oqýǵa barmaı aq, kez kelgen jerde qyzmet istep júre beresiń!-depti Aıdobol Qaıdabolǵa.  Qaıdabol sonda:

-Onda aıtqanyń bolsyn, oqýǵa barmasam, barmaı aq qoıaıyn. Biraq, mynaýyń keremet jańalyq qoı. Keshikpeı bar da patent al, áıtpese, úlgirmeı qalasyń- degen eken.

JAZÝSHYLAR QALMAǴAN BA?..

Aıdabol men Qaıdabol úıdiń aldynda erigip otyryp, jazýshylar men aqyndardy áńgime qypty.Sonda Aıdabol Qaıdaboldan:

-Osy aqyndardyń bastyǵy kim ekenin bilesiń be? -dep surapty

-Bilem. Aqyn ǵoı.

-Onda onyń orynbasary bar shyǵar, ol kim eken?

-Ol da aqyn ǵoı.

-Orynbasarynyń orynbasary she?

-Aqyn ǵoı.

-Orynbasarynyń kómekshisi bolady deýshi edi. Ol kim eken?

-Ol da aqyn ǵoı.

-Al bıyl jazýshylyqqa músheler qabyldaǵan eken, olar kimder?

-Aqyndar ǵoı.

-Óı,olardyń bári óleńshil bop ketken be! Sonda Jazýshylar odaǵynda jazýshy qalmaǵan ba?- degen eken Aıdabol.

       «Endi qalaǵa barsam, murnym pushyq bop qalsyn!...»

  Aıdobol men Qaıdabol  bir aýylda  turatyn qurdastar ǵoı. Sonyń Aıdaboly bir kúni  poıyzǵa otyryp, qalaǵa qydyryp ketipti. Bir aptadan keıin, azyp tozyp,júdep ketken Aıdabol poıyzdan túsipti.  Qurdasyn poıyzdan qarsy alǵan Qaıdabol:

-Óı, ún jurǵań túsip ketipti ǵoı, ne bolǵan saǵan?-dep surapty.

-Oı, aıtpa, budan bylaı endi qalaǵa barsam, murnym pushyq bolyp ketsin!

-E,neǵyp?

-Oıbaı, qala, qala dep qadirleıtin túgi joq eken. Vokzaldyn túse sala «Mahabbat» deıtin qonaq úıine ornalastym. Qalasynda qydyraıyn deseń, qydyratyn da  jeri joq. Sodan bar baratyn jerim jatyn bólme, sosyn týalet, taǵy jatyn bólme, sosyn  týalet. Obshym, marshrýt - kúnde jatyn bólme, sosyn týalet, codan aq, ólerdeı sharshadym. Endi qalany artym kórsin!-  degen eken Aıdabol.

«Endi  aldary da bultyńdaıtyn  bolypty...»

Aıdabol men Qaıdabol kóshede kele jatqanda  aldarynan butyna juqa qara kalgotkı men maıka kıgen qyz shyǵa kelipti. Bári bultıyp kórinip turǵan sıaqty bolǵasyn, soǵan Qaıdabol  kózin almaı tesilip qarap qapty. Sonda Aıdabol: «Ne boldy saǵan, qyzǵa sonsha tesilip qarap?» dese, sonda Qaıdabol: «Buryn kelinshekterdiń bókseleri bultyńdaıtyn sıaqty edi, endi aldary da

«Onda durys bolǵan eken...»

Kúıeýi men áıeli uıyqtap jatsa kerek. Kúıeýiniń uıqysyrap jatyp, oıda joqta jarynyń tósine qoly tıip ketipti. Jubaıy:  «Oıbaı, aýyrttyń!»dep shar ete qapty. Kúıeýi shala pula kózin ashyp: «Ne boldy, tún ortasynda aıǵaılap!?»dese, «Tósiń joq, tósiń joq deı bergesin, búgin tósime ota jasatqamyn. Kórmeısiń be,  shamaly shómeledeı bolyp, dúńkıip jatqanyn!?»-depti áıeli kúıeýiniń keýdesine nazar aýdarǵanyn qalap. Sonda: «Onda durys bolǵan eken, eki arasyna basymdy tyǵyp uıyqtaıtyn»degen kúıeýi  qaıtadan qor ete qapty.

Qatysty Maqalalar